ભારતીય સંસ્કૃતિના અનંત આકાશમાં હનુમાનજી એક એવું તેજસ્વી નક્ષત્ર છે, જે યુગોથી માનવજાતને ભક્તિ, શક્તિ અને યુક્તિનો માર્ગ બતાવી રહ્યું છે. હનુમાન જયંતિ એ માત્ર એક પંચાંગ મુજબની તિથિ નથી, પરંતુ તે આંતરિક જાગૃતિ અને પરાક્રમના સંકલ્પનો પર્વ છે. રામદૂત હનુમાનનું વ્યક્તિત્વ એટલે વિરોધાભાસોનું અદભૂત સંતુલન; જ્યાં અસીમ બળ છે ત્યાં પરમ શાંતિ છે, અને જ્યાં વિરાટ જ્ઞાન છે ત્યાં અગાધ વિનમ્રતા છે.
સામાન્ય રીતે સત્તા અને શક્તિ માણસને અહંકારી બનાવે છે, પરંતુ હનુમાનજીનું જીવન આપણને શીખવે છે કે શક્તિનો સાચો વિનિયોગ સેવા અને સમર્પણમાં છે. તેમની પાસે સમુદ્ર ઓળંગવાનું સામર્થ્ય હતું અને પર્વત ઉઠાવવાનું બળ હતું, છતાં તેઓ સદાય પોતાને ‘રામદૂત’ અને ‘દાસ’ તરીકે ઓળખાવવામાં ગૌરવ અનુભવતા. આજના સમયમાં જ્યારે સહેજ સફળતા મળતા જ માણસ અહંકારના સાતમા આસમાને પહોંચી જાય છે, ત્યારે હનુમાનજીનું ‘નિઃઅહંકાર’ ચરિત્ર એક શ્રેષ્ઠ આદર્શ પૂરો પાડે છે.
આજની સ્પર્ધાત્મક અને દોડધામભરી જીવનશૈલીમાં માણસ બાહ્ય સંસાધનો તો મેળવી રહ્યો છે, પરંતુ આંતરિક રીતે ખાલીપો અનુભવે છે. યુવા પેઢી પાસે જ્ઞાન અને ટેકનોલોજીના સાધનો છે, પણ કદાચ ધ્યેય પ્રત્યેની જે ‘એકાગ્રતા’ અને ‘નિષ્ઠા’ હનુમાનજીમાં હતી, તેની કમી દેખાય છે. હનુમાનજીનું જીવન સંદેશ આપે છે કે જીવનમાં સફળતા મેળવવા માટે માત્ર શક્તિ પૂરતી નથી, તેને યોગ્ય દિશા અને સંસ્કારોનું માર્ગદર્શન મળવું પણ એટલું જ અનિવાર્ય છે.
હનુમાનજીનું સમગ્ર જીવન પરોપકારની ગાથા છે. તેમણે ક્યારેય પોતાના માટે કોઈ માગણી કરી નથી. તેમનું દરેક કાર્ય એક નિશ્ચિત લક્ષ્ય અને લોકકલ્યાણ માટે હતું. આજના ‘સ્વ’ કેન્દ્રિત યુગમાં હનુમાન જયંતિ આપણને આપણા સામાજિક ઉત્તરદાયિત્વનું ભાન કરાવે છે. શું આપણે આપણી શક્તિ અને બુદ્ધિનો ઉપયોગ સમાજ કે રાષ્ટ્રના ઉત્થાન માટે કરી શકીએ? જો આ પ્રશ્નનો સકારાત્મક ઉત્તર મળે, તો જ હનુમાન જયંતિની ઉજવણી સાર્થક ગણાય.
હનુમાન જયંતિના આ પવિત્ર અવસરે માત્ર પૂજન-અર્ચન કરીને અટકી જવાનું નથી, પરંતુ તેમના ગુણોને આચરણમાં ઉતારવાનો સંકલ્પ લેવાનો છે. આંતરિક નિર્મળતા, માનસિક સ્થિરતા અને કર્તવ્ય પ્રત્યેની અતૂટ શ્રદ્ધા જ આપણને સાચા અર્થમાં ‘બળવાન’ બનાવી શકે છે.
આવો, આપણે હનુમાનજીના આદર્શોને હૃદયમાં સ્થાપિત કરીએ. અહંકારના બંધનો તોડીને સેવાનો માર્ગ અપનાવીએ અને એક સશક્ત, સંસ્કારી તેમજ સકારાત્મક સમાજના નિર્માણમાં આપણું ખિસકોલી જેવું પણ અમૂલ્ય યોગદાન આપીએ.હનુમાન જયંતિ આપણને એક સ્પષ્ટ સંદેશ આપે છે “શક્તિ મેળવવી સરળ છે, પરંતુ તેને યોગ્ય દિશામાં વાપરવી એ સાચી સાધના છે.”
આવો, આજે આપણે સંકલ્પ લઈએ કે આપણે માત્ર સફળ નહીં, પરંતુ સજ્જન બનીશું… માત્ર શક્તિશાળી નહીં, પરંતુ સંસ્કારી બનીશું…અને માત્ર પોતાના માટે નહીં, પરંતુ રાષ્ટ્ર માટે જીવશું.
જચ હનુમાનજી મહારાજ..🚩 જય શ્રી રામ🚩
🖋️
ડૉ. દેવેન રબારી
સ્થાપક અને માર્ગદર્શક
યંગ ઇન્ડિયા ગ્રુપ – મોરબી
